काठमाडाैं ।। आज राष्ट्रिय धान दिवस, कोरोना भाइरस (कोभिड १९) संक्रमणको जोखिमकाबीच पनि यस वर्ष राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव सांकेतिक रुपमा मनाइने भएको छ । कृषि विभागले तयार पारेको मापदण्ड अनुसार मास्क र सेनिटाइजर अनिवार्य गरी दिवस मनाइनेछ । अघिल्ला वर्षमा एकअर्कामा हिलो छ्यापेर महोत्सव मनाइए पनि यो वर्ष भने हिलो खेल्न तथा छ्याप्न निषेध गरिएको छ । कोरोना महामारीको समयमा संक्रमण फैलिन नदिन कृषि विभागले बनाएको रोपाइँ महोत्सवका लागि मापदण्ड नै तयार गरेको हो । भौतिक दुरी कायम गरेर सकेसम्म २५ जनामात्र सहभागी हुने र २५ भन्दा बढी सहभागी भए सहभागीबीच न्युनतम ६ फिट अर्थात २ मिटर दूरी कायम गर्नुपर्ने छ ।
नेपाल सरकारको विसं २०६१ मङ्सिर २९ गतेको मन्त्रीस्तरीय घोषणाले प्रत्येक वर्षको असार १५ गतेलाई ‘धान दिवस’ मनाउने निर्णय भएको थियो । त्यसै वर्षदेखि नेपालमा औपचारिक रुपमा धान दिवस मनाइँदै आएको छ । नेपालमा कूल खेतीयोग्य जमिनमध्ये ४७ प्रतिशत जमिनमा रोपाइँ हुन्छ । जसमध्ये तराई क्षेत्रको हिस्सा ७० प्रतिशतभन्दा माथि छ । असार १० सम्म आइपुग्दा नेपालमा २० प्रतिशत धान रोपाइँ सकिएको छ । नेपालमा कूल खेतीयोग्य जमिन झण्डै ३१ लाख हेक्टर छ । नेपालमा पुगनपुग १५ लाख हेक्टर जमिनमा धान रोपाइँ गर्न सकिन्छ । तर, अझै पनि ६३ प्रतिशत जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुग्न सकेको छैन ।